پرسی زمانی كوردی له‌ نێوان دیالێكته‌ جیاوازه‌كاندا له‌ سمینارێكی سایتی "به‌یانی"دا

به‌شی یه‌كه‌م
ئاماده‌كردنی:تروسكه‌ سادقی

له‌ ئێستادا ره‌نگه‌ گرنگترین پرسی كوردستانی گه‌وره‌و هاوكات گه‌وره‌ترین بۆشایی له‌ كورده‌واریدا نه‌بوونی زمانێكی "ستاندارد"ـی كوردی بێت، جیاوازییه‌كانی زاراوه‌كانی زمانی كوردی و هه‌روه‌ها رای جیاوازی نوخبه‌ زمانناسه‌كان له‌سه‌ر دیاریكردنی رێنووسێكی دیاریكراو وایكرد كه‌ ئێمه‌ وه‌كوو سایتی "به‌یانی" ئاكادمییه‌كان و زمانناسه‌كانی هه‌ر چوارپارچه‌ی كوردستان سه‌بارت به‌ داهاتووی زمانی كوردی له‌ نێوان دوو رێنووس و چه‌ندین زاری جیاوازدا له‌ سمینارێكدا كۆده‌كه‌ینه‌وه‌.

درێژه‌ 

مێژووی‌ زمانی‌ كوردی‌ له‌كۆنه‌وه‌ تا ئه‌مڕۆ- پڕۆفیسۆر ره‌فێق شوانی‌

ئایا زمانی‌ كوردی‌، زاراوه‌ی‌ زمانی‌ فارسییه‌؟ یان زمانێكی‌ ره‌سه‌ن‌و سه‌ربه‌خۆیه‌؟

ئاماده‌كار: سوله‌یمان ئه‌بووبه‌كری‌

درێژه‌

به بۆنه‌ی 2 ی ڕه‌شه‌مه، ڕۆژی زمانی دایک    

پێکه‌وه به هه‌ڵبژارده‌ی فه‌رمایشه‌کانی گه‌وره ‌پیاوێک‌دا ده‌چێنه‌وه که هه‌موو ژیانی له پێناو گه‌شه‌ پێدانی زمان و ئه‌ده‌بی کوردی‌دا ته‌رخان کرد.

 هیوا ئه‌حمه‌دی
درێژه‌

زمانی کوردی و کێشه‌کانی
دیالۆگ له‌ گه‌ڵ دوکتۆر ڕه‌شید قه‌ره‌داغی

درێژه‌

به‌‌ گوێره‌ی ئه‌و هه‌واڵه‌ ڕۆژنامه‌وانییانه‌ه‌ له‌ کوردستانه‌وه‌ بڵاو بوونه‌ته‌وه‌، ئه‌که‌دیمیای کوردی" ئه‌که‌دیمیایی کوردی دروستتره‌" له‌ کوتایی ساڵی 2009  دا کۆنفرانسێکی له‌ هه‌ولێر ساز کردووه‌

درێژه‌

زمان و وه‌رگێری کورد

دیالۆگێک له‌گه‌ڵ رێکه‌وت ئیسماعیل ئیبراهیم وه‌رگێری زمانی هوله‌ندی
کوردناسی: گه‌لێک تیۆری جۆراوجۆری زمان هه‌ن که‌ زمان وه‌ک ئامرازی پێوه‌ندیگرتن پێناسه‌ ئه‌که‌ن، به‌ڵام هه‌ندێک له‌ زمانناسه‌کان زمان به‌ ته‌واوه‌تی له‌م چوارچێوه‌یه‌دا پێناسه‌ ناکه‌ن، به‌ڵکو له‌ به‌رهه‌مهێنانی ئه‌ندێشه‌دا به‌ گرنگی ده‌زانن. ئێوه‌ وه‌ک وه‌رگێڕیک چ پێناسه‌یه‌کتان بۆ زمان هه‌یه‌؟  
 

درێژه

که‌یسه‌کانی زمانی یه‌کگرتوو
دید و بۆچون
                                        ئاسۆ بیاره‌یی

ئه‌م باسه‌ چۆن بزوا؟
دوای کۆمه‌ڵێک بۆچونی جۆراوجۆر و چه‌ند وتارێک له‌ میدیای کوردی، به‌تایبه‌تی له‌ سایته‌کان و چه‌ند ڕۆژنامه‌یه‌ک، باسی زمانی یه‌کگرتوو بو به‌ ئه‌جه‌نده‌ی ڕۆژ.
 

درێژه

کاره‌ساتی زمانی کوردی

وتووێژ له‌گه‌ڵ ئامانج شاکه‌لی
کوردناسی: سه‌باره‌ت به‌ پێناسه‌ی زمان روانگه‌گه‌لی جۆراوجۆر هه‌یه، له‌ سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ی که‌ زمان زیاتر ئامرازێکی پێوه‌ندی یه‌ به‌ڵام به‌شێک له‌ زمان ناسه‌کان زمان به‌ گشتی له‌م چوارچێوه‌دا پێناسه‌ ناکه‌ن و زیاتر گرینگی زمان له‌ به‌رهه‌مهێنانی ئه‌ندێشه‌دا‌ ده‌بینن.ئێوه‌ وه‌ک توێژه‌ێک که‌ خوێندنه‌وه‌تان له‌ بواره‌کانی زمان و وه‌رگێڕاندا هه‌بووه‌ زمان چۆن پێناسه‌ ده‌که‌ن؟

درێژه
 

له‌ نووسینی ده‌قێکدا، سه‌ره‌ڕای ڕه‌چاوکردنی کۆمه‌ڵێ یاسا و ڕێسای نووسین، نووسه‌ر ده‌بێ ڕه‌چاوی یاساکانی خاڵبه‌ندیش بکات. ده‌قێ که‌ خاڵبه‌ندی تێیدا ڕه‌چاو نه‌کرابێ، ده‌بێته‌ هۆی
 سه‌رلێشێواندن له ‌خوێنه‌ر و، له‌ ئه‌نجامیشدا، به‌هه‌ڵه‌تێگه‌یشتن له‌ نووسراوه‌که‌.

درێژه

 زمانی " نی نۆشک " ی نۆروێژی

له‌ ئینگلیسییه‌وه‌: حه‌سه‌نی قازی

تێبینی وه‌رگێڕ: ئه‌م نووسراوه‌یه‌ی لارش ئێس. ڤیکور،Lars sigurdsson. Vikør پرۆفێسۆری زمانناسیی زمانه‌ سکاندیناڤیاییه‌کان له‌ زانکۆی ئۆسلۆ وئیدیتۆری سه‌ره‌کی قامووسی نۆروێژی (Norsk Ordbok)، قامووسێکی زانستی سه‌باره‌ت به‌ نی نۆرشک و له‌هجه‌ نۆروێژییه‌کان، سێیه‌مین بابه‌ته‌ ‌ له‌ لایه‌ن ئه‌م وه‌رگێڕه‌وه‌ به‌ مه‌به‌ستی ناسیاوبوونی هۆگرانی بابه‌تی ناسک و گرینگی زمانناسانه‌ له‌ کوردستان له‌ گه‌ڵ بارودۆخی زمانی له‌ نۆروێژ وه‌ک وڵاتێک که‌ دوو ستانداردی زمانی هه‌یه‌ وه‌رگێردراوه‌. ئه‌م بابه‌ته به‌ پێچه‌وانه‌ی وتاری پێشوو‌ له‌ ڕوانگه‌ی له‌سه‌رکردنه‌وه‌ی نی نۆرشکه‌وه‌ ( Nynors

درێژه‌

زمانی ستانده‌رد و زمانی یه‌کگرتووی کوردی

پرۆفسۆر.د. محه‌مه‌د مه‌عرووف فه‌تتاح
(1) پێشه‌کی: ئه‌م لێکۆڵینه‌وه‌یه‌ هه‌وڵێکه‌ بۆ جیاکردنه‌وه‌ی زاراه‌وکانی زمان و زار و شێوه‌ و زمانی ستانده‌رد و زمانی یه‌کگرتوو له‌ یه‌کتری و له‌ دواییدا چه‌ند تێبینییه‌‌ک له‌ باره‌ی زمانی یه‌کگرتووی کوردییه‌وه‌ ده‌خاته‌ ڕوو به‌ مه‌به‌ستی تاوتوێکردن

درێژه‌

کێشه‌ی ڕسمی زمانی کوردی

ئه‌میر حه‌سه‌نپوور

1- داڕشتنی باسه که

کوردی، وه ک زۆربه ی زمانه زیندووه کانی دنیا، زمانێکی فره له هجه یه و هه ر له هجه ش به چه ند بن- له هجه ی ره نگاوڕه نگ رازاوه ته وه. پێنج سه ده له مه وپێش، شه ره فنامه، له ناخی کۆمه ڵگه ی ده ره به گی کوردستان و له جه نگه ی ده سه ڵاتی ئه ماره ته کان دا، نووسی: "طایفه اکراد چهار قسم است و

درێژه‌
 

به‌بۆنه‌ی 01.06.2008 ڕۆژی جیهانی منداڵه‌وه

وه‌رگێڕانی سه‌نته‌ری ژنانی کورد له‌کۆڵن ئاڵمانیا Chalil Dschuibranنووسینی

پێشکه‌ش به‌ته‌واوی منداڵانی دونیا،پێشکه‌ش به‌منداڵانی وڵاته‌که‌م؛

به‌ئه‌وانه‌ی که‌ به‌سه‌ر که‌وانی کۆله‌که‌زێڕینه‌ی بارانی دوای

درێژه‌

پێشه کی: ئه م نووسراوه ی که ده یبینن، به بۆنه ی ڕۆژی جیھانیی زمانی دایک، پاره‌که‌ بڵاو کراوه‌. به‌ هۆی ئه‌وه‌ که بابه تی نووسراوه که ئه کتوێله و توێژینه وه ی زۆری له سه ر ده کرێت، به تۆزێک ده ستێوه ردانی ڕێنووس و ئیملایییه وه، بێ ئه وه ی ده ستکاریی ناوه ڕۆکه که‌ی کرابێت، دیسان بڵاو ده‌کرێته‌وه‌. 

                                                       هاشم ڕه‌زایی

درێژه‌

کوردی وه ک زمانێکی جووت ـ ستاندارد
داخوازینامه‌یێک گه‌ڵاله‌ کراوه‌  بۆ ئه وه‌ی داوا له حکوومه تی هه رێم بکا که "کرمانجی خواروو" (سۆرانی) وه‌ک زمانی ستانداردی کوردی به ره سمییه ت بناسرێ. له ئه و داخوازینامه دا، داواکراوه :

دوکتور ئه میری حه سه نپوور

درێژه‌

 درێژه‌

مێژوی زمانی کوردی